ONTDEKKEN

STRIJDEN OP STELTEN VAN NAMEN : UITLEG

De steltenlopers van Namen zetten de eeuwenoude praktijk van strijden op stelten van Namen voort.

De jousters zijn verdeeld in twee teams:

  • De “Mélans”, steltlopers van de “Oude stad” met stelten in gele en zwarte kleur.
  • De “Avresses”, steltlopers van de “Nieuwe stad” met stelten in rode en witte kleur

De twee teams bestaan ​​sinds de 16e eeuw. Hoewel ze symbolisch hun geboorteplaats blijven vertegenwoordigen, worden er nu steltenlopers uit de hele regio gerekruteerd.

Afhankelijk van de omstandigheden strijden tussen de 15 en 60 jousters. Ze gebruiken gevechtstelten, een bepaald model van stelten dat zich in de loop van de eeuwen in Namen heeft ontwikkeld.

©Skuds – Simon Fusillier

©Skuds – Simon Fusillier

Tijdens het steekspel proberen de jousters de tegenstanders van het andere team neer te halen door middel van verschillende methoden

Het doel van het steltenloper strijd is simpelweg om alle tegenstanders neer te halen. Een gevallen jouster kan inderdaad niet meer op zijn stelten komen. Meestal eindigt het strijd wanneer een van de twee bedrijven het strijdgebied alleen bezet.

Het kan echter gebeuren dat de steltlopers een “bout-a-tot” (“tot het einde”) aanbieden. In dit geval strijden de overgebleven steekspelers van de zegevierende brigade met elkaar om de individuele winnaar aan te wijzen. De “bout-a-tot” wordt aangeboden om een vooraanstaande bezoeker te eren of om een bijzonder warm publiek te bedanken. Het is ook systematisch tijdens het grote strijd van de gouden stelt.

HET NAAMSE STELTENSTEEKSPEL: EEN LEVEND ERFGOED

Steekspelen op stelten is een zeer levendige praktijk die grote genegenheid geniet onder de inwoners van Namen.

Mélans (geel en zwart) en Avresses (rood en wit) doen vandaag nog regelmatig mee. In Namen en in de regio worden gedurende het jaar verschillende strijden georganiseerd, voornamelijk tijdens populaire feesten.

De belangrijkste vindt plaats op de 3e zondag van september. Ter gelegenheid van de Feesten van Wallonië vindt de grote wedstrijd van de Gouden Stelt plaats op Sint-Aubainplein voor meer dan 6.000 toeschouwers. Aan het einde van dit hoogtepunt van de Naamse folklore ontvangt de winnaar de gouden stelten en de onofficiële titel van beste steltloper van het jaar.

Sinds 1937 vertegenwoordigen de steltenlopers de stad en de regio ook meermaals buiten België.

Sinds 2015 zijn jonge steekspelers van 6 tot 11 jaar samengebracht in de “juniorbrigade” en maken zo kennis met het steekspel op kleinere stelten.

©Skuds – Simon Fusillier

600 JAAR HISTORIE IN 10 DATUMS

8 december 1411
8 december 1411

Eerste sporen van het bestaan van de steltenlopers strijden

De oproep van 8 december 1411 is het eerste officiële document dat het bestaan van duel op stelten in Namen bevestigd. De Graaf van Namen verbiedt hiermee deze praktijken voor alle personen ouder dan 13 jaar.

23 november 1515
23 november 1515

Steekspel op stelten voor Keizer Karel

Tijdens de ceremonie van de inhuldiging van Keizer Karel tot Graaf van Namen, woont hij een strijd bij, gegeven ter zijne eer. Hij zal er opnieuw een zien in 1530.      

28 maart 1549
28 maart 1549

Duel voor Filips II van Spanje

De Prins Filip, toekomstige koning van Spanje, woont een steekspel van steltenlopers bij in Namen. Dit beviel hem zo goed dat hem een tweede steltenstrijd aangeboden werd twee dagen later.

22 maart 1669
22 maart 1669

Anthologisch duel voor carnaval van 1669

Het duel van carnaval 1669 was zo episch dat het Graaf Wallef inspireerde tot het schrijven van “Heroish Gedicht” van meer dan 30 pagina’s dat hij zal publiceren in 1678.

11 juni 1693
11 juni 1693

Strijd voor de Zonnekoning

Nadat hij de stad en de citadel inneemt in 1692, is Lodewijk XIV één jaar later terug in Namen. De bourgeoisie van Namen biedt hem voor die gelegenheid een groots steekspel op stelten aan.

25 juni 1717
25 juni 1717

Steekspel gegeven voor de Russische Tsaar Peter de Grote

Peinture du XVIIIème siècle. Namur, Musée des arts décoratifs

In 1717, is Peter de Grote, Tsaar van Rusland op doortocht in Namen. De Bourgeoisie van de stad bieden hem een gevecht van steltenlopers aan. De bronnen uit die tijd leren ons dat de Tsaar vol bewondering toekeek: “Zijne majesteit vertoonde zoveel vreugde, plezier en tevredenheid van het strijd, dat zijn hofhouding verzekerden dat zij hem de laatste 10 jaar nog nooit zo’n goed humeur gezien hadden”.

3 augustus 1803
3 augustus 1803

Strijd voor Napoleon

De 15de thermidor van het jaar XI is Napoleon in Namen met zijn vrouw Joséphine. Twee strijden werden hen aangeboden. De Avresses toonden zich het sterkst en wonnen. Ze kregen de prijs uit handen van de Eerste Consul.

23 september 1849
23 september 1849

Het “overgoten” duel voor Leopold 1, Koning der Belgen

In september 1849 is de voltallige koninklijke familie in Namen voor een bezoek aan de provinciale tuinbouwtentoonstelling. Ze worden onthaald aan de “Porte de Fer” door de twee groepen steltenlopers. Door de verschillende onderbrekingen en de vrij lange toespraken, hebben onze steltenlopers aangezet om overvloedig beginnen te drinken. Het duel vindt plaats op het Sint-Aubainplein maar draait snel uit op een klucht. De steltenlopers struikelen en waggelen en houden zich vast aan elkaar. Het schandaal is zo groot dat de week nadien, de stad Namen de stelten in beslag neemt.

1 december 1940
1 december 1940

« L’Echasseur » (« de steltenjouster »), de krant van het verzet in Namen.

Vanaf december 1940 wordt een illegale krant verdeeld in Namen. Dit is het werk van Victor Vallair en draagt fier een typisch Naamse naam: "l'échasseur".
8 december 2011
8 december 2011

600 jaar!

600 Ans

Na een jaar vol met festiviteiten vieren de steltenlopers hun 600ste verjaardag en nodigen steltenlopers uit vanover de hele wereld (België, Frankrijk, Verenigde Staten, Maleisië, Togo).